– Gdy trafiłem do Żagania na przepustkę z wojska, w styczniu 1946 roku miasto było zrujnowane – wspominał 94-letni Piotr Gubernator. – Szedłem do Dzietrzychowic, gdzie osiedlili się moi rodzice. Po drodze nie widać było ludzi, ani życia.
Uroczystości z okazji 73. Rocznicy zakończenia walk o Żagań i ewakuacji obozów jenieckich odbyły się na terenie Muzeum Obozów Jenieckich przy ul. Lotników Alianckich, w piątek 16 lutego. Wzięły w nich udział między innymi władze miasta, dyrektorzy szkół, dzieci spędzające ferie w bibliotece, a także amerykańcy żołnierze, stacjonujący w Żaganiu. Kompanię reprezentacyjną wystawił 11 batalion dowodzenia, uroczystą oprawę muzyczną zapewniła orkiestra wojskowa.
– 73. rocznica zakończenia walk o miasto i ewakuacji obozów jenieckich jest dla nas bardzo ważna – powiedział dyrektor Zbigniew Białkowski, szef Departamentu Infrastruktury i Oświaty w magistracie, w imieniu burmistrza Daniela Marchewki. – Przypomina nam jak wielkie straty podczas wojny poniosła Polska.
O tym, jak w lutym 1945 roku wyglądał Żagań opowiedział Marek Łazarz, dyrektor Muzeum Obozów Jenieckich. – Miasto było opustoszałe – podkreślał. – Pozostała w nim garstka starców, kobiet i dzieci. Były gwałty i rabunki.
Sowieccy żołnierze rabowali Niemkom pierścionki i kosztowności. Kobiety gwałcone, a mężczyźni zabijani.
Jeńcy ze Stalagu VIII C i Luft III zostali wyprowadzeni w głąb rzeszy. Szli w pieszo, w mrozie aż do Sprembergu. To wydarzenie zostało nazwane „długim marszem”.
Piotr Gubernator wspomina 1946 rok i miasto duchów, które zastał. Jego urlop z wojska trwał zaledwie miesiąc, ale w końcu osiedlił się w Żaganiu. – Bardzo się cieszę, że mam możliwość przez wiele lat obserwowania, jak moje ukochane miasto pięknieje to dla mnie wielka radość i nadzieja przyszłość, dla wszystkich jego mieszkańców.
Małgorzata Trzcionkowska
Fot. Adam Żyworonek i Małgorzata Trzcionkowska
W tegorocznej uroczystości na Stalagu wzięły udział między innymi dzieci spędzające ferie w bibliotece oraz amerykańscy żołnierze.
©℗ Materiał oraz zdjęcia są chronione prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie artykułu i zdjęć tylko za zgodą Urzędu Miasta Żagań.
